• 7.11.2008
  • 2415 defa okundu

Doğu Türkistan'da Çin baskısı sürüyor 
İşgal altındaki Doğu Türkistan'da Çin rejimi Müslüman Uygurlar'ın dini eğitim almamaları konusunda çok sıkı tedbirler alıyor ve bölgeye Çinli Han kökenlilerin göçünü teşvik ediyor. Çin işgalindeki Doğu Türkistan'da Müslüman Uygur Türkleri, dini eğitim alamıyor. Sıkı baskılar sebebiyle Uygur Türkleri yabancılara konuşmaktan korkuyor.
25 yaşındaki kıymetli taş ticareti yapan Hüseyin, San Francisco Chronicle muhabirine konuşmak için tarihi İpek Yolu'nun 30 kilometre uzağındaki bir yeri tarif ediyor. Hüseyin, "Hadis eğitimi almak istedim. Fakat şimdi yaşlandım. Bu beni üzüyor." dedi. 
 Hüseyin ve milyonlarca genç Uygur gibi gençler hiç medrese eğitimi görmediler veya camilerde ibadet etmedi. Çünkü hükümet 18 yaşın altındaki gençleri İslam dini eğitimi yasaklıyor. Dini eğitim alamadığı için evlilik ve aile konusundaki dini hükümleri bilemediği söyleyen Hüseyin, gelecek nesillerin dini konuda daha özgür olabileceklerini ümit ediyor. Hüseyin, "Belki 10 yıl içinde, Doğu Türkistan'da dindarlık daha fazla olur." şeklinde konuştu. 
 Doğu Türkistan'da Olimpiyat Oyunları'nın yapıldığı Ağustos'tan beri hükümet kuvvetlerinin Müslüman Uygurlara yönelik baskınlarında ve şiddet eylemlerinde en az 33 kişi öldü. Hükümet kuvvetlerine yönelik bombalı saldırıların sorumluluğunu kimse üstlenmezken, hükümet kaynakların saldırıların sorumlularının İslamcı direnişçilerin olduğunu ileri sürüyor. Doğu Türkistan'ın her noktasında Çin askeri yerleştirilmiş durumda. Asker ve polisler Müslüman Uygurlara yönelik keyfi toplu tutuklamalar yapıyor ve dini faaliyetler sıkı takip ediliyor. 
Bazı şehirlerde merkezi bir caminin haricinde diğer cami ve binalarda namaz kılınmasına izin verilmiyor. İmamların hutbeleri yarım saat ile sınırlı. Doğu Türkistan'daki Komünist Parti sekreteri Wang Lequan, "Dini faaliyetlerle mücadele 'hayat veya ölüm' meselesidir." dedi. Parti yetkilileri İslami giyim tarzı ve beslenmeye de kısıtlamalar getirdi. Geçen Ramazan'da Müslüman Uygurlar'ın işlettiği lokantalara Müslümanların normalde oruç tuttuğu saatlerde, gündüz açık bulundurma mecburiyeti getirildi. Hükümet çalışanlarına sakallarını traş etme mecburiyeti getirilirken, kadınlardan başörtülerini çıkarmaları istendi. 
 Uygur Amerikan Birliği'nden Alim Seytoff, "Orada bir sıkı yönetim uygulanıyor. Çin, Doğu Türkistan'ı 1949'da işgal ettikten sonra adını Sincan olarak değiştirdi. Doğu Türkistan bir polis devletidir. Her Uygur, Çin'de bir şüpheli olarak görülüyor." dedi. Merkezi Almanya'da bulunan Dünya Uygur Kongresi sözcüsü Dilşat Rishit, ise Ağustos'tan beri 700 Müslüman Uygur'un tutuklandığını belirterek "Herhangi bir aranma emri veya suçlama olmaksızın insanlar herhangi bir zamanda ve herhangi bir yerde tutuklanabilir. İnsanlar panik içinde yaşıyor. Bu stratejiler Uygurlar ve Pekin hükümeti arasındaki çatışmayı şiddetlendiriyor." şeklinde konuştu. 
Çin kuvvetlerinin bölgede baskı rejiminden Çinli Han sakinler de şikayetçi. Kaşgar'da bir giyim mağazası sahibi Gao, uzun güvenlik kontrolleri sebebiyle yakınlardaki kasabalardan müşterilerini kaybettiğini söyledi. İthalat ve ihracat işleri ile uğraşan Çinli Han işadamı, bir çok Çinli'nin artık Uygurlara şüphe ile bakmaya başladığını söyleyerek "Kaşgar'da bir korku var. Fakat militanlar Çin hükümetine karşı koyamazlar. Bu bir duvara karşı savaşmak gibi bir şey." dedi. 
Doğu Türkistan'da işe yerleştirmede de ayrım yapılıyor. Kaşgar'da bir otelde çalışan Ömer, "Bir Uygur İngilizce, Rusça ve Fransızca bilse ve işini iyi bile yapsa, işi Çinli alıyor." dedi. Çin'in doğusunda fakir köylerde yaşayan Çinli Han kökenliler, Çin hükümetinin de teşvikiyle daha iyi hayat şartları bulmak amacıyla Doğu Türkistan'a göç ediyor. 
Bu da, Doğu Türkistan'da Müslüman Uygurlar aleyhine Çin nüfusunun artmasına yol açıyor. Müslüman Uygurlar 1930 ve 1940'lı yıllarda bağımsızlık mücadelesi verdiler ve Doğu Türkistan adını verdikleri bir devlet kurdular. Fakat Mao Zedong'un Halk Kurtuluş Ordusu bölgeyi 1949'da işgal etti. Çinlilerin bölgeye artan göçleri ile şu anda Han Çinliler, 20 milyonluk Doğu Türkistan nüfusunun yarıdan fazlasını meydana getiriyor.

http://www.dunyabulteni.net/news_detail.php?id=57456

  • Kaynak: Dünya Bülteni / Habe
  • Etiketler: ,Mao Zedong'un Halk Kurtuluş Ordusu ,Doğu Türkistan' Çin,,Uygur, San Francisco Chronicle,İpek Yolu',,

Son Eklenen Haberler

Yorumlar

Yorum Ekleyin

Yorum eklemek için lütfen üye girişi yapınız. Giriş yapmak için