Rabiya Kader''in Salıverilişi Çin''in ''rehine diplomasisinin''bir parçası
Washington
D.C.RFA RFA
                                                                                                         Türkçe eviri:Nazlı BELEN
Washington—‘Çin’in önemli bir diplomatik ziyaret öncesinde, önemli bir Uygur iş kadını olan Rabiya Kader’i serbest bırakma kararı insan hakları sicilinde bir iyileşme olarak algılanmamalıdır’ diyor eylemciler RFA’ya.

‘Kader’in serbest bırakılması ‘rehine diplomasisinin’ uzun vadeli bir örneğiydi ve uluslararası toplum, vicdan mahkumlarının eziyet görmesine son vermesi için Pekin’e baskı yapmaya devam etmelidir’ dediler.

RFA’nın Mandarin hizmeti ile ilgili bir panel toplantısında, Guizhou vilayetinin güneyinde yaşayan bir muhalif, ‘Çin hükümeti uluslararası kamu görüşünden gelen güçlü baskılarla karşılaşınca veya Pekin’in kendi dış politika ihtiyaçlarına uygun olduğu taktirde, bir veya birkaç tanınmış vicdan mahkumunu serbest bırakacaktır’ diyor.

Uluslararası cemiyetin, Kader’in serbest bırakılışının gerçek değişimlerin işareti olduğunu düşünmemelerini isteyerek; ‘Rehine diplomasisi, hükümetin ülke içerisindeki süregelen insan hakları ihlallerine, içinden çıkılamayacak bir şekilde bağlıdır.Bu durum bir paranın iki yüzü gibidir adeta’ diyor Zeng.

Kader’in serbest bırakılma tarihi iyi hesaplanmıştır

Rabiya Kader, Çin’in güçlü potansiyel uluslararası eleştirilerin [Birleşmiş milletler Cenevre İnsan Hakları Komisyonunun] baskısını hissetmesi sebebiyle serbest bırakılmıştır ve bu olayın devlet sekreterinin Çin’i ziyaret edecek olması ile çok alakası vardır, diyor.

Amerikan resmi yetkilileri, Kader’in serbest bırakıldığı gün, Pekin’in insan hakları sicilini eleştiren Birleşmiş Milletler’in bünyesinde planların masaya konulduğunu onaylamışlardır.

Çin hükümeti, Çinlileri kendi siyasi oyununda hep bir piyon olarak görmüştür.

Zhang Xianliang, Uluslararası Af Örgütü

Kader’in serbest bırakılması için yardımcı olan bir arabulucu, Amerikalı iş adamı, eylemci, John Kamm; Pekin’e bu haftasonu gelecek olan devlet sekreteri Condoleezza Rice’ın ziyareti öncesinde Çin resmi makamlarının onu derhal serbest bıraktıklarını söyledi.

Amerika da bulunan Uluslararası Af Örgütü’nün Çin kolu görevlisi Zhang Xianliang,
‘Pekin önemli diplomatik ziyaretler öncesi nispeten iyi tanınan muhalifleri serbest bırakmayı alışkanlık haline getirmiştir ve Kader’in serbest bırakılması siyasi bir jestten başka birşey olarak algılanmamalıdır diyor.’

‘Çin hükümeti Çinlileri kendi siyasi oyununda hep bir piyon olarak görmüştür’ diyor Zhang bir panel konuşması sırasında. ‘Bana bir iyilik yapın, ben de birkaç kişiyi serbest bırakayım veya beni eleştirmeyi kesin ve ben de birkaçını bırakayım’.Evet, birçok Çinli var ve hükümetin de çok fazla oyun oynayacağı piyonları olmuş oluyor böylece.

Rehinelerin değiş tokuşu
‘Ben insan hakları gruplarının bunun bir rehine değiş tokuşu olduğunu söylemelerini doğru buluyorum....bu da aslında kendi içinde bir insan hakları ihlali’ diye ekliyor Zhang.
Kader’in RFA’nın Uygur Servisi ile yaptığı bir röportajda kendisinin de söylediği gibi, Çin’de hapishanede olan muhaliflerin, bırakılacaklarını ayrılış tarihine yakın bir zamana kadar nadiren bilirler.

‘Rabiya Kader, Çin’in güçlü potansiyel uluslararası eleştirilerin [Birleşmiş Milletler Cenevre İnsan Hakları Komisyonunun] baskısını hissetmesi nedeniyle serbest bırakılmıştır ve bunun devlet sekreterinin Çin’i ziyaret edecek olmasıyla çok alakası vardır’ diyor.

Guizhou da bulunan muhalif Zeng Ning

Bazen makul bir sebeple, sağlıklarının bir Çin işçi kampında büyük oranda kötüleşmesi mazeretiyle, sık sık tıbbi bir şartlı tahliye ile Amerika’ya apar topar gönderiliyorlardı.

1989’un eski öğrenci lideri Wang Dan gibi bazıları, siyasi değişim için denizaşırı çalışmalara devam etmek amacıyla geliyor ve akademik kariyer yapmaya başlıyor.

Birçoğu görevliler tarafından, geride bıraktıkları akrabalarının başına gelecekler söylenerek ülkeyi terketmeden önce denizaşırı yerlerden problem yaratmamaları konusunda uyarıldıklarını bildirmişlerdir.

Çin’in insan hakları sicilinde hiçbir iyileşme yok

Çin demokrasi partisi (CDP) kurucusu Wang Youcai gibi diğerleri, ilk başta tıbbi tedavi gördükten sonra Çin’e dönmekten bahsediyorlardı.Hong Kong’lu eylemci işçi Han Dongfang gibi dönmeye çalışanların birçoğu sınırdan geri döndürülmüştür.

‘Bence Uluslararası toplum burada olup bitenlerle ilgili olarak çok net olmalıdır’ diyor Zhang RFA’ya.

‘Bir yanda devlet sekreterinin bir ziyareti öncesinde bir veya birkaç kişiyi serbest bırakıyorlar ve diğer yanda muhaliflerin, din yandaşlarının, Falungong’un [ruhani hareket] vb üzerinde kontrol sağlamakla ve hatta onları ev hapsine almakla meşguller’

Zhang, Birleşmiş milletlerin insan hakları müfettişlerinin Çin’i 1996’da ziyaret ettiğini, buradaki insan haklarında gelişme sağlanması adına bir dizi öneride bulunduğunu söyledi.Fakat ikinci bir ziyaret için 2004’de geldiklerinde, önerilerinin bir tanesi bile yerine getirilmemişti.

‘Açıkca görmekteyiz ki, Çin Birleşmiş Milletler’in insan hakları akitlerine imza atmış olsa da, bunları yerine getirmiyor.Bu durumda uluslararası toplum Çin’in bu durumunu göstermeli ve imzalamış olduğu akitlerin yükümlülüklerini yerine getirmediği için eleştirmelidir.Bu en önemli husustur.Bu, bir veya iki kişiyi serbest bırakma hususu değildir’ diyor.

  • 1822 defa okundu.