Misirdin ayrilghan bir oqutquchi: xitayning ezherdiki uyghur oqughuchilargha qol sélishi pilanliq we qedem basquchluq

xitayning ezher uniwérsitétidiki uyghur oqughuchilargha qol sélishining ushtumtut bir hadise emeslikini, uning ikki yildin béri pilanliq we qedem basquchluq élip bériliwatqan bir buzghunchiliq we ziyankeshlik ikenlikini ilgiri sürdi.

16 Temmuz 2017, 18:23

Muxbirimiz bügün misirdin 8 ay burun ayrilghan, misirdiki mezgilide ezherde oqush üchün kelgen uyghur oqughuchilargha xususi kurslarda ders bergen abdulla ependini ziyaret qildi. Abdulla ependi ezherdiki uyghur oqughuchilarning omumiy ehwali heqqide melumat bérish bilen birlikte, xitayning ezher uniwérsitétidiki uyghur oqughuchilargha qol sélishining ushtumtut bir hadise emeslikini, uning ikki yildin béri pilanliq we qedem basquchluq élip bériliwatqan bir buzghunchiliq we ziyankeshlik ikenlikini ilgiri sürdi.

Hörmetlik radio anglighuchilar, misirdiki uyghur oqughuchilarning saqchilar teripidin tutqun qilinish weqesi xelqara axbaratqa chiqqandin kéyin, xitay dairiliri bir tereptin misirda atalmish medeniyet paaliyetliri we diplomatik heriketler élip bérip, uyghurlarning xitay hakimiyiti astida bextlik yashawatqanliqini teshwiq qilsa, yene bir tereptin axbarat we bayanatlirida misirdiki tutqunda özlirining qoli yoqluqini ilgiri sürmekte. Mesilen: xitayning misir elchixanisi aldinqi küni bir uqturush chiqirip, misirda köchmenlerge qarita bashqurushning kücheygenlikini, shunga xitay puqralirining qanuniy resmiyetler jehette özlirige puxta bolushini tewsiye qilghan. Misirdin 8 ay burun ayrilishqa mejbur bolghan we nöwette türkiyede yashawatqan abdulla ependi, xitayning yuqiriqi bayanlirini inkar qilidu.

Uning bayan qilishiche, misirda köchmenlerge qarita bashqurush kücheygen ehwal yoq, peqet uyghurlargha qarita ezherdin uzaqlashturush we misirdin heydesh ijraati bar. Uning üstige bu ushtumtutla yüz bergen emes؛ xitay dairiliri ötken yili az dégende ikki qétim ömek ewetip, uyghur oqughuchilargha misirdin kétish heqqide tewsiye we tenbihlerni bergen we tehditmu salghan. 

Misirdin bir ay burun ayrilghan, ezher uniwérsitétining 3-Yilliq sabiq oqughuchisi bumeryemmu, xitay terep ewetken ömekning özi we sawaqdashlirigha misirdin ayrilish heqqide tehdit salghanliqini bayan qilidu. 

Melum bolushiche, ezher uniwérsitéti, bulturdin bashlap uyghur oqughuchi namzatliridin xitay elchixanisidin xet ekélishni telep qilghan, bu telep peqet uyghur oqughuchilarghila qoyulghan. Bashqa dölettin kelgen oqughuchilar, hetta uyghur rayonidin kelgen tungan oqughuchilarghimu bundaq shert qoyulmighan. Elchixanidin xet ekilish telipi bultur misirgha oqushqa kelgen ming etrapidiki uyghur yash-Ösmürning ezherde oqush chüshini berbat qilghan. Bular mektep sirtida ezherde oquwatqan uyghur oqughuchi we oqutquchilardin ders élish arqiliq özlirining oqush arzusini qandurghan. Bunimu artuqche körgen xitay dairiliri misirgha ömek ewetip bu oqughuchilarni yurtigha qaytishqa heydekchilik qilghan we zorlighan. 

Dairiler, ömek arqiliq tehdit sélish tedbiri kargha kelmigendin kéyin, misirdiki oqughuchilarning aile-Tawabiatlirini görüge élishqa bashlighan. Bizning bu yilning béshida yopurgha yekshenbe bazardin ehwal igilishimiz dawamida, misirda oquwatqan ibrahim memetning dadisi we akisining qamaqta ikenliki ashkarilanghan.

Hörmetlik radio anglighuchilar, yuqiriqi pakitlardin melum bolushiche, ötken hepte dunyagha ashkarilanghan misir saqchilirining uyghur oqughuchilarni tutqun qilish herikiti xitayning ezherdiki uyghur oqughuchilarni tarqitish we yurtigha qayturush herikitining eng axirqi bir basquchi bolup, bu peqet misirdiki uyghur oqughuchilarning mutleq köp qismi tarqilip bolghandin kéyin, qépqalghan az bir qismigha qarita ijra qilinghan. Abdulla ependining perez qilishiche, misirdiki uyghur oqughuchilarning bultur yil béshidiki sani 3500-4000 Etrapida bolup, nöwette qépqalghanliri 50-60 Che bolushi mumkin
.

Muxbirimiz shöhret hoshur
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/xelqara-xewer/xitay-ezherdiki-uyghurlargha-planliq-qol-salghan-07142017205353.html?encoding=latin

Yorumlar

Bu haber için henüz yorum yazılmadı.


Bu Habere Yorum Yazın

Yorum yazabilmek için sitemize üye olmanız gerekmektedir. Bu sayfadan ücretsiz üye olabilir, zaten üyeyseniz bu sayfadan giriş yapabilirsiniz.

Kök Bayraq Jornili

Abonelik Ba�vuru Formu

Tarihte Bu Gün

  • 09 Kasım 2011 - Büyük Yazar Hacı Yakup Anat'ın Ankara'da Vefatı
  • 12 Kasım 1944 - Doğu Türkistan Cumhuriyetinin Kuruluşu
  • 12 Kasım 1933 - Doğu Türkistan İslam Cum. Kuruluşu
  • 15 Kasım 1954 - Atçüy Ayaklanmasının Başlatılmasına Karar Verilmesi.

Yéngi Pikirler

Kök Bayraq Zornili

E-Mail Listesi


Sitemizdeki yeniliklerden haberdar olmak için e-posta listemize üye olabilirsiniz.

© 1999 - 2017 East Turkestan. All rights reserved.

Web Design