1. Önü kapalı giyimler

2. Önü açık giyimler

Bu giyimler elde biçilip dikilmekteydi. Bazen bir bazen de birkaç usta bir araya gelip bir yer açarak istek üzerine elbiseler dikmekteydi. Bu ustalardan genelde durumu iyi olan aileler yararlanırdı. Doğu Türkistan'ın Kaşgar, Hotan, Kuçar gibi yerlerinde geleneklere uygun elbiseler dikilerek sergiler açılır, bu sergilerde elde hazırlanan geleneksel giyimler halka satışa sunulurdu veya karşılıklı değişim yapılırdı.

1- AKYEKTEK DİHAN GİYİMİ: Bu giyim beyaz renkli kumaşlardan dikilir. Gömlek ve don olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Gömleğin uzunluğu dizecedir ve geniş bir şekilde biçilip dikilmektedir. Önü ve yakaları açıktır. Kolları uzun ve geniştir. Gömleğin her iki kısmı geleneksel olarak birbiri üzerine getirilip değişik renkli pota (belbağı) ile belden bağlanır. Don, geniş bir şekilde ayak bileklerine kadar uzanır ve sağlam bir bağ ile bağlanır. Bu giyim beyaz çotu veya Mata'dan (el tezgâhında dokunmuş pamuklu kumaş) dikilmektedir. Akyektek Doğu Türkistan'da çiftçiler ve kentte yaşayan fakirlerce sıkça kullanılan geleneksel giysilerden biridir.

2- KADINLARIN GELENEKSEL GİYİMİ: Pamuk kumaştan düz ve yakasız olarak biçilmektedir. Kolu geniş ve uzun olan gömleğin sağ tarafına omuz dikişinden aşağıya doğru kenar kordonu dikilmektedir. Donu dar fakat vücuda yapışmamaktadır. Uzunluğu ayak bileklerine kadar uzanmaktadır. Donun rengi gömleğin rengiyle uyumlu bir şekildedir. Hotan kadınlar tumağı ile birlikte giyilen bu giyim Hotan'ın çevresindeki Çerçen, Çakalik, Niye, Keriye ve Ceriye nahiyesi kadınlarının geleneksel bir giysisidir.

3- GÖMLEKLER: Katlama yakalı, kolu uzun ve geniş olan bu gömlekler her tür kumaştan dikilmektedir. Kaşgar kadınları bu gömleği dar, uzunluğu ayak bileğinece uzanan, altına süs olarak nakış basılan don ile birlikte giymektedir. Gömlekle donun renkleri birbiriyle ahenkli bir şekilde seçilir. İli kadınları gömleğin üzerine cilitke (yelek) giyerler.

4- ÇEKMEN ÇAPAN: Dizi örten, kolu uzun, yakasız, cepsiz, düğmesiz palto. Palto siyah, mavi veya gri çekmenden (pamuklu kumaş) dikilmektedir. İçine ince bir şekilde pamuk yerleştirilir. Onun göğsüne ve eteklerine güzel görünmesi için kenar şeridi dikilir. Bazen de pamuk konmayıp astarla birlikte dikilmektedir. Bu palto her tür sosyal sınıfa ait insanlar tarafından giyilmektedir.

5- PERACE ÇAPAN: Perace çapanın görünüşü Çekmen çapana benzemektedir. Beyaz, açık mavi, açık yeşil veya karışık renkli atlastan pamuksuz astarlanıp dikilmektedir. Perace çapanı genelde şehir zenginleri, işçiler ve din adamları giyerlerdi.

6- BEKESEM ÇAPAN: Bekesem çapanın görünüşü sabahlığa benzemekte uzunluğu dizi örtecek şekildedir. Kolları uzundur. Yazlık paltolar yalnız astarla kışlık paltolar ise astara pamuk konup dikilmektedir. Bekesem ismini dikildiği çizgili kumaştan almaktadır. Astarı pamuktan dokunan düz kumaştan bu paltoyu çiftçiler, şehirliler, çoğunlukla da erkekler büyük törenlerde ve bayramlarda giymektedir.

7- PEŞMET ÇAPAN: Peşmet Çapan dik yakalı, düz ve yan ceplidir. Kolları uzun ve düğmelidir. Düğmeleri kıymetli metal, altın veya sedeften yapılmaktadır. Düz veya çizgili kumaştan dikilmektedir. 19�20 asrın başlarında peşmet çapan zenginler, beyler ve hanlar için kadifeden, kimhaptan (simli kumaş) dikilmekteydi. Peşmet Çapanı köylü zenginler ve şehirli tüccarlar beline güllü veya düz belbağı bağlayarak giymektedir.

8- LİMÇE: Kadınların gömlek üzerine giydikleri ince paltodur. Belden pensli ve uzun kolludur. Kol aşağı doğru daralmaktadır. Belinden iki veya bir düğme ile iliklenmektedir. Limçe hem astarlı hem de astarsız olarak dikilebilmektedir. Her renk duhevadan, mehmelden, berkuttan, atlastan ve kimhaptan dikilmektedir. Eteğine ipekten şerit çekilir. Limçeyi Doğu Türkistan�ın güneyinde genç kadınlar giymektedir.

9- CÜYAZA: Bir çeşit kadın giyimidir. Yeleğe benzemektedir. Uzunluğu belden aşağıya kadardır. Kolu kısa ve uzun olabilmektedir. Omuz kısmı geniş, kol kısmı daha dardır. Yakası katlamalı, dik ve yandan düğmelidir. Cüyazanın kolları birbiri üzerine binmeden düğme ve ilik yardımı ile birleştirilir. Önü veya yanı açık olmaktadır.






  • Etiketler: Doğu Türkistan, uyghur, east, giyim, dress, çapan,