1928-1933 yılları arasında işbaşında bulunan Çinli vali Cin'in zulmü çekilmez hale gelmiştir. Şubat 1931'de Doğu Türkistan'ın doğusunda bulunan Kumul vilayetinde Hoca Niyaz Hacı ve Salih Dorga'nın öndeliğinde bir kıyam başladı. Hareket süratle yayıldı ve başarıya ulaştı. Çinliler Kumulda bozguna uğratılınca, ayaklanma bütün Doğu Türkistan'a yayıldı. İki yıl içinde çeşitli şehirlerde isyanlar görüldü. Turfanda Musul, Maksut ve Mahmut Muhiti kardeşler; Karaşehir'de Hafız Beğ ; Büğür ve Küçar'da Temür Beğ; Hoten'de Mehmet Emin Buğra ve Sabit Da Molla; Kaşgarda Osman Beğ; Altay'da Şerif Han Töre silaha sarıldılar. Bütün Doğu Türkistan Çin işgalinden kurtarıldı. 12 Kasım 1933'te Kaşgarda istiklal ilan edildi. Kurulan hükümetin başına Cumhurbaşkanı olarak Hoca Niyaz Hacı, başbakanlığa da Sabit Da Molla getirildi.

  • Etiketler: