Türk tarihindeki karışık dönem (5.Yüzyıl sonu ile 6.Yüzyılın ilk yarısı ) Göktürklerin birliği sağlaması ile sona ermiştir. Bumin Kağan'ın Ötüken'i başkent yaparak kurduğu devlet 552-745 yılları arasında ayakta kalmıştır. Bu dönem 1. ve 2. dönem Göktürk devleti olarak ikiye ayrılmıştır. 1.Göktürk devleti 552-630 yılları arasında bağımsız olmuştur. Ancak 630'da uğranılan yenilgi üzerine Türk tarihinde acılı bir dönem başlamıştır. Kutlug Kağan'ın istiklal bayrağı açmasının ardından Çinlilere karşı kazanılan İnekler gölü savaşı ile (682) felaketli yıllar sona ermiştir.Böylece 2.Göktürk devleti kurulmuş ve Kutlug “İlteriş” adı ile hükümdar olmuştur. Bu dönemde Büyük Türk birliği yeniden sağlanmıştır. İki Göktürk devleti arasındaki acılı dönemde, Çinliler, Doğu Türkistan üzerindeki emellerini gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Bu amaçla 660'da Doğu Türkistan'ı istila etmişlerdir. Ancak burada on yıldan fazla tutunamamışlar, fakat bu defada onların yerini Tibetliler almıştır. Tibet'in bazı bölgelerdeki işgali de uzun sürmemiş ülke kademeli olarak işgalden kurtarılmıştır. Göktürkler Doğu Türkistan daki hakimiyetlerini uzun süre koruyamamışlar ve yerlerini bir başka Türk boyu olan Türgişlere bırakmıştır(717). Türgiş iktidarı bir süre sonra sarsılmaya başlayınca, Türk illerinin korunması görevi Karluklara düştü. Çinlilerin ileri harekatı üzerine Orta Asya ya doğru ilerleyen Müslüman Arap birlikleriyle işbirliği yapan Karluklar, ünlü Talas meydan muharebesinde Çin ordularını bozguna uğrattılar (751). Bu savaş, Orta Asya Türk ülkelerinin yüzlerce yıllık mukadderatını tayin etti. Çinliler, 18.yüzyıla kadar Doğu Türkistan topraklarından uzak kaldılar.

  • Etiketler: