Ebubekir Türksoy 
Yazı İşleri Müdürü
    Dünya tarihine bakıldığında; Doğu Türkistan halkı kadar uzun süre bağımsızlık mücadelesi vermiş, bu mücadele sonucunda pek çok kez bağımsız devlet kurmuş ancak bu devletler komşu iki veya daha fazla ülkenin işbirliği nedeni ile varlığını sürdürememiş ve en önemlisi henüz 58 yıl öncesine kadar bağımsız bir devlete sahip iken şimdi esaret altında olan başka bir millet var mıdır? Doğu Türkistan'ın kaderine benzer bir kadere sahip başka bir devlet göstermek mümkün değildir. Evet 58 yıl önce bağımsız devletleri varken, bu gün Doğu Türkistanlılar; dünyanın en kalabalık ülkesinin işgali altında yaşamaktadır. Tarihe mal olmuş Çin işkencesi altında uzun yıllar bağımsızlık mücadelesi veren Doğu Türkistanlılar, 1949 yılından itibaren komünizmin insan hak ve özgürlüğünü tanımayan, dini inancın uyuşturucu olduğunu ve yok edilmesi gerektiğini savunan anlayışı ile karşı karşıyadır. Bu yapı içerisinde son yılların ekonomik göz bebeği olan Çin'e karşı yabancı ülkelerin duyarsızlığı, kanlı ellerle hazırlanan ticari pastadan pay alma çabası Doğu Türkistan davasının önünde büyük bir engel olarak ortaya çıkmaktadır.
1990 yılında Barın kasabasında meydana gelen ayaklanma ve Çinlilerin kanlı müdahalesi sonrasından Doğu Türkistan dışında yaşayan ve sesini duyurmaya çalışanlar, mücadelenin ortak bir strateji üzerinde kurulmuş, çatı bir teşkilat tarafından yürütülmesi gerektiği inancında birleşmişlerdir. Bu maksatla İstanbul'da bulunan Doğu Türkistan Vakfı ve merhum liderimiz İsa Yusuf Alptekin beyin önderliğinde, 12-14 aralık 1992 tarihinde İstanbul'da “I. Doğu Türkistan Milli Kurultayı” toplandı. Kurultaya Suudi Arabistan'dan Pakistan'a, ABD'den Avustralya'ya, Kazakistan'dan Almanya'ya, Türkmenistan’dan Fransa'ya pek çok ülkeden Doğu Türkistan davasının önce gelen isimleri katıldı. Bini aşan katılımcı arasında; merhum liderimiz İsa Yusuf Alptekin, emekli general M. Rıza Bekin, Merhum Ziya Semedi, Abdurrauf Mahdum, merhum Nur Muhammed Kencioğlu,Muhammed Gasitoğlu, Abdulveli Can, Ahmet İgemberdi, Gulamettin Pahta, Kerim Şerif, Prof. Dr. Sultan Mahmut Kaşgarlı, Seyitcan Yusuf, Muhammet Emin Kasım, Mehmet Cantürk gibi pek çoğu şimdi aramızda olmayan davamızın önde gelenleri yer almaktaydı. Bu kurultayda Doğu Türkistan davasının yönü, amacı ve stratejisi açık olarak belirlendi. Ülkemizin adı “Doğu Türkistan'dır”, Bayrağı “Gökbayrak'tır” ve amacımız “Tam Bağımsızlıktır” denildi ve çok önemli kararlar alındı.
Toplanan bu ilk kurultaydan sonra tüm Doğu Türkistan'lı teşkilatların bir çatı altında toplanması için çalışmalar devam etti. Ekim 1996 tarihinde II. Doğu Türkistan Milli Kurultayı İstanbul'da toplandı. Bu kurultayda 1992 yılında yapılan kurultayda alınan kararlar ışığı altında Doğu Türkistan Milli Merkezinin kurularak tüm teşkilatların aynı çatı altında toplanması kararı alındı.
5 şubat 1997 yılında Gulja vilayetinde meydana gelen olaylar, yurt dışındaki Doğu Türkistan'lılar arasında infiale ve sonucunda ortak tepkiye sebep oldu. Bu olayların sonrasında tepkilerin tek bir noktadan yönlendirilmesi için İstanbul'da 8 şubat 1997'de “Doğu Türkistan Milli Merkezi” kuruldu. Yeni gelişen Gulja olaylarına tepkilerin birleştirilmesi, kamuoyunun bilgilendirilmesi amaçlanırken, ilk kurultayda alınan kararlar doğrultusunda çatı örgütün yapılanması
çalışmaları yapıldı. Kurulan Doğu Türkistan Milli Merkezine dünyanın dört bir yanındaki Doğu Türkistanlı teşkilatlar güç verdiler ve milli merkez çatısı altında yer aldıklarını açıkladılar.
Türkiye ile Çin arasında ekonomik ve siyasi ilişkilerin gelişmesi, Doğu Türkistan sorunu nedeni ile Çin'in Türkiye üzerinde sürekli baskısı ve imzalanan iki anlaşmaların sonucu olarak Doğu Türkistan Milli Merkezinin Avrupa ülkelerinde yapılanması ve faaliyetlerini Avrupa'da sürdürmesi düşüncesi ortaya çıktı. Bu amaçla ekim 1999 tarihinde Almanya'nın Münih şehrinde milli merkez delegeleri toplandı. Toplantı sonucunda Doğu Türkistan Milli Merkezinin adının “Doğu Türkistan Milli Kurultayı” olarak değiştirilmesi kararlaştırıldı. 2 yıl Milli Merkezin başkanlığını yürüten Doğu Türkistan vakfı başkanı Emekli General M. Rıza Bekin Paşanın onursal başkan olmasına karar verilirken, yapılan seçimde Enver Can kurultay başkanlığına seçildi. Avrupa'da faaliyetlerine başlayan kurultay Enver Can'ın başkanlığında önemli girişimlerde bulundu. Özellikle Avrupa parlamentosu, Uluslar arası Af Örgütü ve diğer sivil toplum örgütlerle siyasi partilerle yakın ilişkiler kuruldu.
Yapılan bu çalışmalar meyvelerini kısa sürede verdi. Milli kurultayın Avrupa'daki ikinci toplantısı Ekim 2001'de Belçika'nın başkenti Brüksel'de bulunan Avrupa parlamentosu binasında gerçekleştirildi. Yaptığı başarılı çalışmalar sonucunda Enver Can ikinci kez kurultay başkanlığına seçildi.
Milli kurultay gibi önce Türkiye'de kurulan ve sonra Avrupa'ya taşınan Doğu Türkistan Gençler Kurultayı faaliyetlerine devam etmekteydi. Tek bir çatı örgüt altında birleşme I. Kurultayın öncelikli kararı olduğundan Kasım 2002 tarihinde Almanya'da yapılan toplantı sonucu iki kurultayın birleşmesi kararı alındı. 16-18 Nisan 2004 tarihinde Münih'te yapılan toplantıda iki kurultay birleşti ve “Dünya Uygur Kurultayı” olarak hayata geçti. Yapılan seçimler sonucunda da Merhum liderimiz İsa Yusuf Alptekin Beyin oğlu ve Doğu Türkistan davasının en önde gelen isimlerinden bir olan Erkin Alptekin bey yeni örgütün başkanlığına seçildi. Özellikle Avrupa ve Amerika'da faaliyet gösteren yeni örgüt, Doğu Türkistan'ın tanıtılması ve davamıza destek sağlanması için çalışmalar yürüttü. Dünyanın pek çok ülkesinde bulunan Doğu Türkistan'la ilgili teşkilatların bir araya getirilmesi ve aralarında koordinenin sağlanması için çok önemli adımlar atıldı.
23-27 Kasım 2006 tarihinde yine Münih şehrinde toplanan Dünya Uygur Kurultayının olağan genel kuruluna teşkilata bağlı tüm delegeler katıldı. 2 yıllık süre zarfında yapılan çalışmalar gözden geçirildi. Eksikler belirlenerek gelecekte yapılması gerekenler karara bağlandı. Yapılan seçimlerde Doğu Türkistan'lıların manevi annesi, “Bin Analar” hareketinin kurucusu, Uygur Amerika Derneğinin başkanı Rabiye Kadir hanımefendi başkanlığa getirildi.
1992 yılında İstanbul'da toplanan I. Doğu Türkistan Milli Kurultayı ile yeni bir döneme giren Doğu Türkistan davası, son gelişmelerle yeni bir ivme kazanmıştır. I. Kurultayda dava büyüklerimizin aldığı kararlar temelinde kurulan ve belirlenen amaçlar doğrultusunda hareket etmeyi ilke olarak benimseyen Dünya Uygur Kurultayı, önünde bulunan engellerin büyüklüğünün farkında çalışmalarına devam etmektedir.
Şu anda Dünya Uygur Kurultayı çatısı altında resmi olarak 13 farklı ülkeden 21 Doğu Türkistan ile ilgili teşkilat bulunmaktadır. Bulundukları ülkelerin şartları nedeni ile kurultay çatısı altında bulunamayan, ancak gerçekte kurultay ile ortak hareket eden teşkilatlar ile bu sayı çok daha yüksek rakamlara ulaşmaktadır.
1992'de temelleri atılan Milli Kurultay, uzun yıllar içinde yavaş ancak sağlam şekilde yapılanmış, engelleri tek tek aşarak “Dünya Uygur Kurultayı” olarak mücadelesine devam etmektedir. Dünya Uygur Kurultayının yeni yönetim kadrosunun hayırlara vesile olmasını diliyorum. Unutmayalım ki inançla hareket edersek;
Yarın elbet bizim elbet bizimdir.
Gün doğmuş gün batmış ebed bizimdir.


  • 1109 defa okundu.