ALjazeera
01.10.2005
Çeviren :Nazlı BELEN


Müslüman Uygurlar Sincan(Doğu Türkistan) Kaşgar’daki İdgah camisinde namaz kılıyor

Çin Sincan’ın özerk bölge olmasının 50.yıldönümüne damgasını vurdu.
Eylemciler müslüman çoğunluğun bulunduğu sınır bölgesinde Çin karşıtı fikirlerin arttığını belirtiyor.

Pekin’in, Çin’i bölmek isteyen teröristler olarak adlandırdığı Müslüman Uygur ayrılıkçılar, resmi olarak 1 Ekim 1955’de kurulan kuzeybatı bölgesinde yıllardır kendi kaderlerini kendileri tayin etmek için mücadele veriyor.

Çin; Etnik azınlıklar için uygulanan özerk bölge sisteminin bir dereceye kadar kendi kendine yönetim sağladığını söylesede eylemciler bunun Pekin’in kontrolü sıkıca elinde tutma amacına hizmet eden bir araç olduğunu düşünüyor. Çin’in Müslüman bölgesinde 50.yıldönümü


’50 yıl önce özerk bölgenin kurulmasından beri, Uygur hükümet çalışanlarının hiçbir zaman karar alma yetkisi olmamıştır.Hepsi Han çinlilerinin adamıdır’ diyor Dünya Uygur Kongresi’nden Dilşat Raşit.(Doğu Türkistan olarak adlandırdıkları bölge için daha çok özgürlük isteyen Almanya konuşlu bir grup)

Güvenlik şefi Luo Gan’ın başkanlığını yaptığı Çinli liderlerden oluşan bir delege cumartesi günü bayrak asma ve top atışlarıyla başlayan yıldönümü kutlamaları için Sincan başkenti Urumçi’deydi.

Devlet televizyonunda yayınlanan törende ‘geçmiş 50 yılda Sincan’ın ulaştığı emsalsiz başarılar, yalnızca Çin Komunist Partisinin ve sosyalist yolun liderliğini desteklemek suretiyle bütün Sincan halkının mutluluğu bulabileceğini kanıtlamıştır’ diyor Luo.

Şiddet uyarıları

Gala şarkısının ve dans gösterilerinin etnik birliği hedeflemesine rağmen, Luo potansiyel şiddet uyarılarını tekrarladı.

‘Bizler etnik ayrılıkçı güçlere, aşırı dinciliğe, şiddetli terörizme karşı durmalı, sıkıönlem almalıyız ve sosyal istikrarı ve milli güvenliği korumalıyız’ dedi.

Geçen hafta Luo, muhaliflerin kutlamaları sabote edebileceklerini söyleyerek polise Sincan’da ‘tehlikeye karşı hazırlanmalarını’ söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri bölgeye seyahat edecek olan Amerikan vatandaşlarını yıldönümü öncesinde uyararak ‘terörist’ saldırılara karşı tetikte olmalarını istedi.

Kamu Güvenliği Bakanlığı geçen ay Doğu Türkistan güçlerini Çin’in başlıca ‘terörist’ tehlikesi olarak nitelendirdi ve Sincan’da geçen 20 yıl içerisinde 260’dan fazla ‘terörist’ eylemin gerçekleştirildiğini, 160 kişinin öldüğünü ve 440 kişinin yaralandığını bildirdi.

Fakat Human Rights Watch tarafından bu yıl hazırlanan bir rapora göre Çin Amerika Birleşik Devletlerine ‘terörle savaş’ konusunda verdiği desteği Uygurlar üzerinde uyguladığı ve keyfi tutuklamalar, kapalı duruşmalar ve ölüm cezasının uygulanması gibi maddelerle karakterize olan kapsamlı sıkıönlemi haklı çıkarmak için kullandığını bildirdi.

Dünya Uygur Kongresi 1 Ekim’in bölgede yas günü olarak belirlenmesi gerektiğini söyledi ve kendilerinin şiddeti desteklemediklerini belirterek, Çin yönetiminden duyulan hüsranın da gittikçe arttığını ekledi.

Grup bir demeçlerinde ‘Doğu Türkistan’daki Uygur halkı çok umutsuz, vahim ve hüsran dolu bir durumdadır.Sürekli devam eden bir umutsuzluk şiddete dönüşebilir’ demektedir.

  • 853 defa okundu.