Pakistan, Doğu Türkistan’ın güney bölgesinde yer alan dost ve kardeş bir ülkedir. Tarih çerçevesinde baktığımızda Doğu Türkistan halkı ile Pakistan halkı hep barış içinde yaşamışlar, zor anlarında sürekli bir birilerinin yanında olmuşlardır. Müslüman bir ülke olarak Pakistan Devlet Başkanı Ziyaülhak’ın bir uçak kazasında ölümüne kadar Doğu Türkistan davasına ve Doğu Türkistan halkına destek olmuştur.
Çin, hacı adaylarının Türkiye üzerinden hacca gitmelerini engelledikten sonra, Doğu Türkistan’lı hacı adaylarının birinci uğrak noktası Pakistan olmuştur. Pakistan devleti Doğu Türkistan’lılara büyük yakınlık göstermiş ve kolaylıklar sağlamıştır. Hacı adaylarının ve bunların dışında Pakistan’a gelen Doğu Türkistan’lıların geçici süre ile barınmaları için iki adet “Rabad”, yani misafirhane inşa edilmiştir. Ayrıca bu ülkede yer alan eğitim kurumlarında Doğu Türkistan’lıların öğrenimi için kolaylıklar sağlanmış, pek çok aydın Doğu Türkistan’lı bu ilim yuvalarında yetişmiştir.
Ancak 1988 yılında büyük devlet adamı Pakistan Devlet başkanı Ziyaülhak’ın ölümünden sonra Pakistan’ın Doğu Türkistan’lılara karşı tavrı değişmeye başlamıştır. Pakistan’a eğitim amacı ile gelen öğrencilere kısıtlamalar getirilmiş ve zamanla yasaklanmıştır. Doğu Türkistan’lıların barınması için yapılan “Rabad”lar kapatılmıştır. İlişkilerde, Pervez Müşerref’in başa geçmesi ile en kara dönem başlamıştır. Devlet Başkanı Müşerref Çin ile sıcak ilişkiler kurmak ve ekonomik çıkarlar sağlamak amacı ile Doğu Türkistan’lılara sırt çevirmiştir. Şu anda Pakistan da Doğu Türkistan’lılar büyük tedirginlik ve korku içinde yaşamaktadır.
Kasım 2003 yılında Çin ile “suçluların iadesi” anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşma sonucu Çin, bizzat kendi memurları kanalı ile Pakistan’da Doğu Türkistan’lı avı başlatmıştır. Mayıs 2002’de İsmail Kadir, 2 şubat 2002’de İsmail Abdüsamed Hacı ve Abdülhakim, 22 nisan 2002’de Elham Tohtam, Ablitip Abdül Kadir ve Enver Tohti, bunların dışında değişik tarihlerde Gulamcan Yasin, Tilivaldi, Ablikim Turahun, Ezizhan, Aldülvahap Tohti, Muhammed Tohti Rozi Çin’e iade edilmiştir. Uluslar arası Af Örgütünün 2004 raporunda yer alan bu isimlerin dışında yüzlerce Doğu Türkistan’lı Çin’e iade edilmiştir. İade edilenlerin pek çoğu idam edilirken, diğerlerinin akıbeti hakkında bilgi alınamamıştır.
Son olarak, temmuz 2005’te 1998 yılından itibaren Pakistan’da ikamet eden Hemit Memet, İlyas Zordun, Kasım Bey’in 23 kişilik aileleri, Pakistan polisi tarafından katledilmiştir. Aralarında 6 aylık bir bebeğinde yer aldığı 23 kişi, Mirashan-Veziristan karayolunda seyrederken araçları durdurulmuş, tartışma sonucunda aile fertlerinin hepsi öldürülmüş, araçları ateşe verilmiştir.
Pakistan’da yaşanan bu son olay ve daha önce gerçekleşen iade işlemleri nedeni ile Doğu Türkistan’lılar acı ve dehşet içindedir. Müslüman ve kardeş bir ülke olan Pakistan’ın son yıllarda Doğu Türkistan’lılara layık gördüğü uygulamaları anlamak mümkün değildir. Yaşanan bu olaylardan dolayı Pakistan hükümetini şiddetle kınıyoruz. Mevcut yönetimin Doğu Türkistan ve Doğu Türkistan halkına karşı uygulamakta olduğu politikayı tekrar gözden geçirmeye ve Emperyalist Komünist Çin ile ilişkileri tekrar değerlendirmeye davet ediyoruz.
01.10.2005
Seyit TÜMTÜRK
Genel Başkan

  • 850 defa okundu.