UYGUR TÜRKLERİ BAĞLAMINDA KARZAİ ÇİN YAKINLAŞMASI
ASAM 
Günlük Küresel
Değerlendirme Bülteni.
Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai 14 Temmuz 2004'te Kabil'de Çin'in 9 ayrı basın organından oluşan Çin basın heyetini kabul ederek bir demeç vermiştir.
Hamid Karzai, Çin hükümeti ve halkının Afganistan'ın yeniden yapılandırılmasına destek vermesine teşekkür ederek, ticaret, yatırım ve terörle mücadele konularında Çin ile olan işbirliğinin daha da derinleştirilmesine hazır olduklarını söylemiştir. Karzai, konuşmasına şu sözlerle devam etmiştir:
"Afganistan'ın, komşusu olan Çin ile arasında geleneksel ve derin dostluk ilişkileri mevcut. Çin, iki yıldan bu yana Afganistan'ın siyasi sürecinin gelişmesinin hızlandırılmasına ve Afganistan'ın yeniden yapılandırılmasına büyük katkılar yapmakta. Çin ve Çin halkıyla olan dostluk ilişkilerine değer veriyoruz". Karzai, iki ülke arasında terörle mücadele alanındaki işbirliğine değinirken, Afganistan hükümetinin sınırları içinde Çin hükümetini devirmeye yönelik eylemlere kesinlikle izin vermeyeceğini ifade ederek, Taliban olsun, El Kaide olsun, bütün yasadışı örgütlerin eylemlerinin yasaklandığına işaret etmiştir. Karzai, "Sınır bölgelerinde terör eylemlerinin ortaya çıkmasına kesinlikle izin vermiyoruz. Bu gibi eylemler yalnız Afganistan'ın ulusal güvenliğine değil, Çin'in güvenliğine de tehdit oluşturuyor. Terörden çok zarar gördük. Terörün topluma ve halka ne gibi zararlar getirdiğini çok iyi biliyoruz. Afganistan, Çin'in terörle mücadele konusundaki en iyi ortağıdır. Ülke içindeki terör eylemlerini kökten yok etmenin yanı sıra terörü önlemek için Çin'e de yardım sağlayacağız".
Afganistan'daki geçici yönetimin Başbakanı Hamid Karzai, 23-24 Ocak 2002'de Çin'i ziyaret etmiştir. Pekin'i ziyaret eden Afgan hükümeti başkanı Hamid Karzai, dönemin Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin'den 150 milyon dolar yardım sağlayabilmişti. Karzai, buna karşılık, Pekin'in Doğu Türkistan'daki Uygurlara yönelik baskı siyasetine destek vereceğini açıklamıştı. Karzai, yakalayacakları Uygurları Pekin'e teslim etme sözü vererek, Pekin'in Uygur ayrılıkçı hareketine yönelik baskı kampanyasını terörle mücadele olarak gösterme çabasını onaylamıştı. Oysa Afganistan'da yakalanan 22 Uygurdan sadece dört kişinin Taliban güçleriyle ilişkisi olduğu Guantanamo'daki sorgulamada ortaya çıkmıştı. ABD, Uygur ayrılıkçı hareketiyle Taliban ve Kaide arasında bağ kurmamıştır. Dolayısıyla Guantanamoda şu anda tutuklu bulunan 18 Uygur'un serbest bırakılması beklenmektedir.
Ancak Karzai Hükümeti Çin ile Uygur Türkleri konusunda bu kadar samimi ilişkiler kurarken ABD faktörünü de gözden uzak tutmamalıdır. Çünkü ABD'nin gelecek yıllarda çıkarlarını tehdit edebilecek olan Çin'e karşı bir koz olarak Uygur Türklerini, Tayvan'ı ve Tibet'i kullanabileceği akıldan çıkarılmamalıdır. Ayrıca Karzai'nin Peştun olması ve Peştun milliyetçiliği bağlamında ülkesindeki Türklerden yola çıkarak Doğu Türkistanlı Türklere karşı da tavır alması aslında şaşılacak bir durum değildir. Afganistan'da yatırımların genelde Peştunların yerleşik olduğu yere yapılması ve Türklerin yoğun olarak yaşadığı kuzey bölgelerinin biraz ihmal edilmesi, Peştun milliyetçiliği yeniden mi diriliyor sorusunu akla getirmektedir.

  • 676 defa okundu.