MİLLİ KURULTAY BAŞKANI ENVER CAN'IN BM İNSAN HAKLARI KOMİSYONUNDA YAPTIĞI KONUŞMA
 
Enver Can
Milli Kurultay Başkanı
 
Sayın Başkan,
Teşekkür ederim.
Transnational Radical Parti adına kürsüde yer alıyorum. Adım Enver Can ve Çin Halk Cumhuriyeti tarafından šincan olarak bilinen Doğu Türkistanlı bir Uygurum. Doğu Türkistan’ın yerli halkı olan Uygurlar Komünist Çin Hükümeti tarafından yürütülen sömürgecilik, asimilasyon, devlet terörü ve göz korkutma politikası yüzünden eğer dünya topluluğu acilen bu süreci değiştirmek için müdahale etmezse yok olmayla karşı karşıya kalacak.
Teşekkür ederim Sayın Başkan,
Maalesef Çin’in insan hakları konusundaki ününün uluslararası eleştirisi Uygur halkının acılarını dindirmek için hiçbir şey sağlamadı. Yıllardan beri Çin Hükümeti ayrılık karşıtı kanundan yararlanmakta, şimdi ise 11 Eylülden beri Uygur halkının siyasi, sosyal ve kültürel haklarının daha da fazla bastırılması da dahil olmak üzere tüm Uygur nüfusunun baskı altında tutulmasını yasallaştırmak için terörizm konusunu kendi çıkarları doğrultusunda kullanmakta.
Buna göre Uygur halkına karşı uygulanmakta olan insan hakları ihlalleri şunları içermektedir:
-Adil olmayan duruşma yoluyla siyasi nedenlerden ötürü Uygurların idam edilmesi, hukuk dışı öldürmeler ve işkence.
-Han Çinlilerinin Doğu Türkistan’a gayri meşru yollarla yerleştirilmesi ve Uygurların kendi evlerinden çıkarılmaları.
-Uygur kültür mirasının yok edilmesi.
-Yüksek düzeyde eğitim kurumlarında Uygur dilinde eğitimin yasaklanması
-Camilerin ve resmi olmayan dini okulların kapatılması ve ortadan kaldırılması da dahil olmak üzere ibadet ve dini hayat üzerindeki sıkı kontrol.
Sayın Başkan,
Bu muhterem kurumun dikkatini bu ihlallerin bir kısmına çekmek istiyorum. Bir Uygur vatandaşı olan Tohti Tunyaz 6 šubat 1998’de tutuklandı, 10 Mart 1999’da Urumçi Orta Halk Mahkemesi ve Çin Anayasası Mahkemesi tarafından šubat 2000’de 11 yıl hapis ve 2 yıl siyasi haklardan mahrumiyet hükmü verildi. Sayın Tunyaz, doktorasını yaptığı Tokyo Humanistic Okulunda, 50 yıllık belgelerin akademik amaçlı fotokopisini çektirmek suçuyla yakalandı. Çin yetkilileri tarafından Devlet sırlarını yabancıların çıkarı için çalmak ve bağımsızlık yanlısı hareketleri teşvik etmekle resmen suçlandı.
5-6 šubat 1997 tarihinde binlerce Uygur genci Gulca şehrinin caddelerinde Çin’in Doğu Türkistan’daki Uygur halkına karşı artan siyasi baskısı ve derin ayrımcılığını protesto etmek için geniş çaplı bir gösteri düzenlediler. Onların bu meşru protestosu vahşi askeri güçle karşılaştı. Çinli yetkililer, silahsız göstericileri bastırmak için tam donanımlı, orduya bağlı askeri güçleri yolladı. Çin’in orduya bağlı askeri güçleri göz yaşartıcı gaz ve su topu kullandılar. 10’dan fazla Uygur öldürüldü ve akrabalarının yanı sıra binlercesi tutuklandı. Bunların bir grubu büyük bir spor salonuna getirildi ve soğuk šubat havasında buzlu suya maruz bırakıldılar. Çoğuna şiddetli soğuk çarptı ve kollarını ve bacaklarını kestirmek zorunda kaldılar. Çinli hapishane görevlileri tutuklu kişilerin tırnaklarını sökerek ve cinsel organlarını at kılı sokarak işkence yaptılar. Bu barışçıl gösterinin liderliğini yapan Abducelil Abduhalil Ekim 2000’de ölünceye kadar şiddete maruz bırakıldı.
Sayın Başkan, bu zalim ihlalleri göz önüne alarak Transnational Radical Parti, Çin yetkililerine tutuklu Uygurların nerede olduğu, şu anki durumları ve onlara karşı ortaya atılan iddialar konusunda ayrıntıları kamuya sunmaları çağrısında bulunuyoruz.
Çin Halk Cumhuriyetinin BM İnsan Hakları Bildirgesi, Uluslararası Sivil ve Siyasi Haklar Sözleşmesinin yanı sıra İşkence ve diğer zalimce, gayri insani veya aşağılayıcı muamele veya cezalandırmaya karşı sözleşmeleri imzalamış olmasını dikkate alarak, Çin’in BM’ in bağımsız gözlemcilerinin ülkeyi ziyaret etmelerine ve işkence, dini özgürlük ve keyfi tutuklama konularını incelemelerine izin vermesi kararını dikkate alarak Transnational Radical Parti, komisyondan uluslararası komitenin dikkatini bu bölgedeki durumun incelenmesinin ciddiyeti üstüne çekmesini istemektedir.
Komisyondan, Çin Hükümetinin şiddet içermeyen direnişler yüzünden tutuklanmış olan siyasi ve dini tutukluları serbest bırakmada acele etmesini sağlama ve onlara karşı işlenen suçlar için kişisel dokunulmazlık uygulanmasına izin verilmemesini sağlamasını istemekteyiz.
Sonuç olarak Sayın Başkan Transnational Radical Parti, Komisyondan Çinli yetkililerle bölge içindeki ve dışındaki Uygur halkı temsilcileri arasında siyasi diyalog kurulması için gerekli şartları sağlamasını istemektedir.
Teşekkür ederim.
Cenevre, 31 Mart 2003 

  • 698 defa okundu.