Doğu Türkistan üniversitelerinde Uygurca eğitimin sona ermesi / yasaklanması ile ilgili sorulara Mr. Patten tarafından verilen cevap:
Parlementoyla ilgili sorular: Komisyon adına (24 eylül 2002)
Komisyon gelecekte şincandaki başlıca üniversitelerde önemli derslerin yerel/ana. dil yerine Çince olarak verileceğine dair Çin yetkililerinin almış olduğu KARARA DİKKAT ÇEKMİŞTİR.
Saygı değer üyelerinde farkında olduğu gibi Çin ile insan hakları konusundaki görüşmeler çerçevesinde komisyon azınlıkların kültürel ve dini haklarına saygı konusuna devamlı değinmektedir. Komisyon Sincan'daki Uygur azınlığın durumuyla yakından ilgilenmeye devam edecektir.
Çin haber ajansı Xinhua'ya göre "Müslümanların çoğunlukta olduğu Sincan bölgesindeki başlıca üniversitelerde önemli dersler oranın yerel dili yerine Çince verilmeye başlanacak. Çünki öğrenciler böyle olmasını istemektedir. Ekonomik ve sosyal gelişmenin artan taleplerini karşılayabilmek için bu gerekmektedir.
Üniversite düzeyinde Uygurca eğitimi garanti altına alan Çin anayasasına ayları alan bu karar demografik bağlamda alınmıştır. Bunun için Doğu Türkistan toplam nüfûsu 19 milyon olarak tahmin edilmiştir, (bu konuda güvenilir bilgi olmamasına rağmen ) bu nüfûsun 8 milyondan daha az bir kısmı Uygurların oluşturduğu geri kalan nufüs konusunda da Han Çinlilerden her gün 7000 kişinin iç göç şeklinde bu bölgeye yerleştirildiği düşülmektedir. (1949 yılında 5 milyon uygur nüfusuyla kıyaslandığında 300.000 Han nüfusunun olduğu tahmin edilmektedir.) terörizme karşı uluslararası koalisyonun gündeminde yer alan Uygur ayrımcılığı konusu, Çin'in bu kararla yapmaya çalıştığı bir girişimdir. Bu karar Uygurların kültürel yapısına ters düşmektedir.
50 yıldan uzun bir zamandır üniversitede dersler ana dilde yapılmaktadır.
Çin yetkililerinin almış olduğu karar komisyona bildirildi mi? Eğer bildirildiyse, azınlıkların kültürel haklarının engellenmesinin, terörizme karşı savaş gündeminin bir parçası olgu konusunda Çin hükümeti uyarılamadı mı? Ayrıca, komisyon Çin hükümetini Doğu Türkistan’da Uygurca eğitime son verme kararından vazgeçirmek ve kendi ana yasasına uygun hareket etmesini sağlamak için ne yapmayı planlıyor?

Çin'in yeni teröristleri – Asia Times 23 Eylül 2002
BM'nin yeni "terörist" etiktiyle,Çin'in Müslüman azınlıklarına açık sezon ,Çin'deki Müslüman azınlık olan Uygurlar, Pekin'in yapmakta olan zulme karşı açtıkları savaşta ABD'nin ahlaki destek sağlamasını bekliyor. Fakat Washington terörle savaş konusunda çinin desteğini almak için bu konuyla ilgilenmedi. 11 eylül'de ABD çok az tanınan uygur bağımsızlık örgütü olan Doğu Türkistan İslami Hareketini uluslar arası terörist gruplar listesine eklemek konusunda Birleşmiş millet leri ikna etti. ABD Devlet bakanlığı, Çin'in çoğunluğu müslüman olan sincan bölgesinde gerçekleşen 200'den fazla terörist eylem ile örgüt arasında bağlantı kurmaktadır.Fakat Pekin'deki yabancı diplomatlara göre Doğu Türkistan İslami Hareket örgütü etkinliğini yitirmiş Afganistan'a dayanan bir örgüttür ve çin toprakları da hiçbir eylemde bulunmamışlardır. Bu örgüte affedilen terörist eylemler, bombalama şeklinde olup, polis karakollarındaki protesto ayaklanmaları ve saldırılar terörizmin yaygın tanımına uymamaktadır.
"ABD'nin Çin ile diplomatik anlaşma yaptığını düşünüyorum. Böylece Çin Irak'a saldın konusunda Birleşmiş Milletler Barış Konseyi veto hakkını kullanmayacaktır." Diyor Enver CAN,merkezi Münih'deki Doğu Türkistan Milli Kurultayı Başkanı buna karşılık Çin insan haklarının ihlali konusunda sansüre uğrama riski olmaksızın Uygur muhaliflerini "terörist" ifadesiyle parçalayabilecek
CAN: "Çin'e istediğini yapmak konusunda yeşil ışık yandı."diyor.

  • 703 defa okundu.