Çin'i Bekleyen Tehlike

DrLokman UZEL

Dil Lültür uzmanı

 

 

Eski Sovyetler Birliği nasıl zamana ve zamanın gerektirdiği gelişmelere ayak uyduramamışsa, bunun sonucu olarak da istemeye istemeye dağılma sürecine girmişse bu gün Han Çinini de (Komünist Çin) aynı gelişmeler beklemektedir. Ancak Han Çininde bu gelişmenin çok yavaş oluşmasının tabii sebepleri vardır. (Ping—Tsja Kwo, China, s.9–12) Bu sebeplerin başında

1) Han Çinlilerin elcanının aşırı şekilde çokluğu

2) Eski Sovyetler Birliğindeki gibi şehirleşmenin ve eğitimin yaygın olmayışı. (NRC, Handelsblad, 04 April 1997)

3) Dünyanın gelişmiş devletlerinin Han Çininin dağılmasından sonraki gelişmeleri ellerinde tutabileceklerine inanmamalarıdır.

 

Han Çin'in Avrupa Birliğine Açtığı Çatlak:

Bilindiği gibi Fransa Savunma Bakanı bu günlerde Han Çinine bir gezi düzenlemektedir. Aynı zamanda bakanın sözcüsü 1989 öğrenci ayaklanmasından sonra Han Çinine uygulanan silah satış yasağının kalktığını da haber veriyordu. Öte yandan Sayın Chirak bir aydır Çinlilere Fransız silahlarının güçlü oluşunu anlatmaktaydı. Fransa yönetimi, Avrupa Birliği onuru pahasına da olsa Çine silah satmayı göze almaktaydı.

Yine aynı günlerde Avrupa Birliği dönem başkanı Hollanda'nın Dış İşleri Bakanı Hans Van Mierlo (Hans Fan Mirlo) Avrupa Parlamentosuna yaptığı başvuru ile Avrupa Birliği Parlamentosundan Han Çininde insan haklarının çiğnendiğini belirten bir karar çıkartarak Çin yönetimini köşeye sıkıştırmak istemiştir. Aslında bu konu Avrupa Birliği üyeleri arasında uzun zamandır görüşülmekte ve Fransa'da açıkça Çin'e karşı hazırlanan tasarıyı desteklediğini yerli ve yabancı basından açıklıyordu.

 

Ne var ki 07.04.1997 günü Fransa Dış İşleri Bakanlığı Hollanda'nın bu düşüncesini maksadını aşmış bir hareket olarak nitelendirerek Çinin yanında yer alıyordu. Anlaşıldığına göre bu günlerde Fransa'yı Çin'deki insan haklarından çok satmayı tasarladıkları silahlardan gelecek paralar ilgilendiriyordu.

Olay sadece Hollanda ile Fransa arasında kalmıyor, Danimarka bir ayrı girişimle Han Çinine karşı sert tavır alıyor. Dış İşleri Bakanı aracılığı ile kendilerinin Avrupa Birliği Parlamentosuna bir tasarı sunacaklarını bildiriyorlar.

Buna karşılık Çinli yetkililer Danimarka'yı iktisadi ve siyasi ilişkileri kesmekle tehdit ettiler. Sonuçta aynı Avrupa Birliği içinden Han Çini ne karşı tehdit yağdıranlar, aynı zamanda da Han Çini ni savunanlar çıkmış ve Avrupa Birliği Han Çini konusunda kendi içinde çatlak vermiştir. Üstelik Hollanda'nın birlik içindeki yeri sarsılmıştır.

Bu konudaki bir başka gelişmede Han Çini ile büyük hesaplaşması olması gereken Japonya nın Han Çini siyasetinde olmuştur. Artık Japonya, Han Çininin insan hakları konusundaki tutumunu açıkça eleştirmiyor. Bunu da Çinli yetkililerin bu konuda durumu düzelteceklerine söz verdikleri için yaptığını ortaya atmaktadır...

Hollanda'nın Cenevre'de toplanacak olan Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Masasına Avrupa Birliği olarak ağırlık koymak istemesine Fransa karşı çıkınca Fransa'yı da İtalya, Almanya, İspanya destekleyivermişlerdir.

Bu arada Fransa Savunma Bakanı Charles Millon, Çin Devlet Başkanı ile görüştükten sonra 08.04.1997de basına yaptığı açıklamada Jiang Zeminin kendisine, Han Çininin iktisadi ve Kültür alanında Avrupa Birliği ile bir anlaşma imzalayacağını kişi ve politik haklarla ilgili bir anlaşma içinde hazırlık yaptıklarını anlattığını bildirmiştir.
 

(Devam Edecek)

  • 733 defa okundu.