Kazım Gültepe
Araştırmacı - Yazar
DOĞU TÜRKİSTAN'DA ÇİN İSTİLALARI :
Doğu Türkistan'ın ırk, dil, din, örf âdetler ve sosyal yapısı bakımından Çin Milleti ile hiçbir münasebet ve yakınlığı bulunmamaktadır.

Çin'in tarihi ve milli sınırları dışında bulunan Doğu Türkistan her ne kadar tarihte birkaç defa Çinlilerin istilasına maruz kalmışsa da Çinliler pek çabuk terkedildiklerinden istilaları geçici olmuştur. Çinliler'in Doğu Türkistan'ı devamlı ve fiili işgalleri ancak 1759–60 senelerinden itibaren başlar.

Doğu Türkistan Türkleri 1760 senesinden beri 58 defa silaha sarılarak Çin işgaline son vermeye teşebbüs etmişlerdir. Böylece Doğu Türkistan'da son 200 sene zarfında bir istila devrini bir kurtuluş devri takip etmiş ve bu Türk ülkesi 5 defa Çinliler'in istilasına maruz kalmıştır.

Bunlar 1759-1863 senesine kadar 103-104 sene devam eden birinci istila (İmparatorluk) devri 1876 senesinden 1911 senesine kadar 35 sene devam eden ikinci istila (İmparatorluk) devri. 1911'den 1943 senesine kadar devam eden dördüncü istila (Milliyetçi Çin) devri. 1949 senesinden beri halen devam etmekte olan beşinci istila (Kızıl Çin) devridir. Bu son devir, Doğu Türkistan tarihinin en karanlık devridir. Zira Kızıl Çin işgali pek kanlı imha ve terör havası içinde ve bütün şiddetiyle hâla devam etmektedir. Bu beş istila devri arasında Doğu Türkistan 3 defa hürriyet ve istiklâline kavuşmuş, kısa bir müddet içinde olsa tam müstakil devlet kurmaya muvvaffak olmuş "Gökbayraktan Albayrağa Selâm" göndermek suretiyle Türklüğün bütün manevi şeref ve gu¬rurunu sinesinde duymuş ve yaşatmıştır.
 
İstilalar ve Doğu Türkistan'da uygulanan vahşet :
a- Birinci ve ikinci İstila : Mançu sülalesinde İmparator Çieng-Lung devrinde 1759 senesinde Doğu Türkistan'ın zaptı için general Kao-Chi kumandasında gönderilen 100.000 kişilik büyük Çin ordusu Cunguryo bölgesinde şiddetli bir mukavemetle karşılaştı. Aldığı şiddetli ve hunharca tedbirler neticesinde Çungurya'daki Kaşgarya bölgesini zaptetmeye muvaffak olan general Kau-Chi'yi İmparator Çieng-Lung, fevkalade selahiyetli ve (Ceng-Cung) unvanıyla bütün Doğu Türkistan'a umumi askeri vali tayin etti. 1760 senesinden sonra Doğu Türkistan'da duruma fiilen hakim olan Çinliler büyük katliama girişerek bir tedhiş ve sindirme politikası takip ettiler.

Bu kanlı icraatın muhasebesini yapan general Kao-Chi, 1763 senesinde Çin İmparatoruna gönderdiği resmi raporunda, Doğu Türkistan'da 1.200.000 kişinin öldürüldüğünü, 300.000 kişinin Çin'in iç tarafına sürgün edildiğini, 12.500 ailenin de yerlerinin değiştirildiğini bildirmiştir. İmparatorluk idaresi öldürdüğü ve sürgün ettiği Türklerden boşalan yerlere Çin'den getirdiği 150.000 Çinliyi yerleştirdi.

Türklerin ellerinden verimli topraklar zorla alınarak Çinlilere verildi. Türkleri küçük düşüren emirler verildi. Türklere ödeyemeyecekleri miktarda vergiler yüklendi, ödeyemeyenlerin elinden ticaretleri alınarak Çinlilere verildi. Doğu Türkistan'da Türklerin şanlı tarihlerini ve yüksek medeniyetini hatırlatan ne kadar tarihi abide, hükümet binası, kervansaray, çeşme, cami ve hamam varsa hepsi yıktırıldı.  
(Devam Edecek) 

  • 700 defa okundu.