Coşkun ARAL 
Gazeteci - Yazar

Köklerimizin dayandığı Orta Asya'dan haber vermek istedik. Ancak ne yazık ki, Uygurlar'ın yaşadığı Doğu Türkistan'dan bir haber alabilmek mümkün olmadı. Bütün kapılar yüzümüze kapanmıştı çünkü...
İslam'ın dünyadaki renklerini anlatmaya çalışırken bu arada bize hiç de uzak olmayan Orta Asya'nın Müslüman toplumlarından, Uygurlardan söz etmek istedik.

Yaklaşık, 6 yıl önceydi Doğu Türkistan'da Uygur özerk bölgesine son yaptığım ziyaret. Gözlediklerimi, yaşadıklarımı 'Haberci' programı ile aktarmak istemiştim. Ancak, çok sevdiğim Çin Halk Cumhuriyeti'nin Türkiye'deki değerli temsilcileri programımızı yayından kaldırmak için her türlü girişimde bulunmuşlardı.

Türkiye'nin 2.5 misli
Yansıtmak istediğimiz sadece Çin toprakları içinde özerk statüsü olan, yüzölçümü Türkiye'nin ikibuçuk misli büyüklüğünde olan Doğu Türkistan'da (Xinjiang olarak tanımlanan, ancak bu ismi pek kullanmayı sevmiyorum, çünkü, Han dilini kullananlar için çok farklı bir anlamı ifade ediyor) 10 milyonu aşkın Uygur, çeşitli Türk boylarından da 50 milyona yakın Müslüman yaşıyor.

Tabii ki bu, Çin'in kendi iç meselesi ama yıllardan beri bölgede Çinli nüfusunun artırılarak Uygurlar'ın azınlıktan da öte bir duruma düşürülmesi de söz konusu. Terörizm gerekçesiyle yapılan baskılar, katliamlara dönüşmüştü geçtiğimiz yıllarda. Ancak bölge, aralarında Türkiye Cumhuriyeti'nin de bulunduğu, Uygurlar'a kültürel yakınlığı olan bütün ülkelere ve dış dünyaya ciddi bir ekonomik tehditle kapatılmıştı.

İstenen sadece saygı
Gerek Çin Halk Cumhuriyeti'ne, gerek Han toplumuna asla bir düşmanlığımız yok. Ama, Çin Komünist Partisi'nin yıllar önce azınlıkların haklarına gösterdiği saygının şimdi de olması dileğimiz. Sözün kısası, Çin'in bu bölgesinde yaşayan Müslümanlar'dan pek haberimiz yok. Sağlıklı bilgi gelmediği gibi duyumlara dayalı haberler pek iç açıcı değil. En kötüsü, internet sitelerinde Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmi açıklamaları dışındaki Uygur, Kaşgar kelimeleriyle başlayan bütün siteler ya çökertilmiş, ya da ciddi virüs tehdidi altında bırakılmış. Bugüne kadar ki yazılarımızda dünyada farklı toplumlarda Müslümanlar'dan haber vermeye çalıştık. Ancak, Uygur Türkleri'nden haber yok.

Akşam Gazetesi 14 Kasım 2002

  • 791 defa okundu.