Mesut Yılmaz imzasıyla 23.12.1998 tarihinde 1998/36 numaralı gizli kaydıyla yayınlanan Başbakanlık genelgesi.

Türkiye Çin-Halk Cumhuriyeti'ni (ÇHC),Çin'in tek hukuki temsilcisi olarak 5 Ağustos 1971 tarihinde tanımıştır.

Türkiye-ÇHC siyasi ilişkilerinde ciddi çıkar çatışması bulunmakla beraber,bugün ÇHC sınırları içinde ''Sincan-Uygur Özerk Bölgesi''nden göç ederek Türkiye'ye yerleşmiş bulunan soydaşlarımızın faaliyetleri Türkiye ile ÇHC siyasi ilişkilerinde hassas bir noktayı oluşturmaktadır.

Doğu Türkistan Vakfı ile Doğu Türkistan Göçmen Dernekleri'nin zaman zaman Türkiye'de ÇHC temsilciliklerinin önünde giriştikleri,ÇHC bayrağının yakılması ve ÇHC'nin küçük düşürücü sloganlar kullanılması gibi Çin aleyhtarı faaliyet ve eylemler Çin hükümetini fazlasıyla rahatsız etmektedir. Doğu Türkistan Vakfı ve Derneklerinin faaliyetlerinin yasal sınırlar içinde kalması önem arzetmektedir. Çin aleyhtarı gösterilerin Doğu Türkistan Vakfı ve Derneklerinin yanısıra,bu kuruluşların doğrudan ilişkisi bulunmayan başka gruplar ve ülkemizde siyasi partilere mensup bazı kişilerce de düzenlenmekte olduğu anlaşılmaktadır.

Uluslar arası camianın saygın bir üyesi olarak, Birleşmiş Milletler ilkelerine ve camianın normlarına uymakla yükümlü olan Türkiye'nin dış politikasının temel taşlarının diğer ülkelerin bağımsızlık,egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve İçişlerine karışılmaması ilkeleri teşkil etmektedir. Bu çerçevede,Türkiye'nin kendi topraklarında ÇHC'nin bölünmesine yönelik olduğu anlam veya izlenimini verecek yada bölünmesini teşvik edecek eylem ve davranışlara müsamaha göstermesi yukarıda maruz ilkelerle bağdaşmayacaktır.

Doğu Türkistan, Sincan-Uygur Özerk Bölgesi adı altında ÇHC topraklarının bir parçasıdır. Türkiye'nin bunu tartışma konusu yapması söz konusu değildir.Türkiye Çin'in bağımsızlık,egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı göstermekle mükelleftir. Ancak bu husus, ülkemizin Sincan-Uygur Özerk Bölgesinde yaşayan Türk kökenli Uygur ve Kazaklar gibi aramızda akrabalık bağları bulunan toplulukların kader ve yaşam koşullarıyla yakından ilgilenmediği anlamına gelmemelidir.Türkiye,bu toplulukları Çin'le arasında bir dostluk köprüsü olarak görmekte ve bu insanların refah mutluluk içinde insani koşullarda yaşamalarına büyük önem atfetmektedir.

Çin makamlarına,Sincan-Uygur Özerk Bölgesi'ndeki halkın refah, güvenlik ve mutluluk içerisinde yaşamasına, yaşam düzeyinin yükseltilmesine verdiğimiz önem vurgulanmakta ve ayrıca Çin makamlarıyla işbirliği halinde, Türkiye'nin bu bölgenin kalkınmasına katkıda bulunmak istediği dile getirilmektedir.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin5 daimi üyesinden biri olan ve 1 milyar nüfusu ve rekor düzeydeki kalkınma hızıyla Türkiye için büyük bir potansiyel Pazar teşkil eden ÇHC ile siyasi ve ekonomik ilişkilerimiz son yıllarda hızla bir gelişme göstermektedir.1998 yılı içinde ülkemizden Çin-e dört önemli üst düzey ziyaret gerçekleşmiştir.Türkiye-Çin siyasi istişarelerinin yakın bir tarihte Pekin'de yapılması öngörülmektedir.

Söz konusu ziyaretler, son derece olumlu bir havada cereyan etmiş ve ÇHC ile ilişkilerimizin geliştirilmesi için siyasi ortamın oluşturulmasına katkıda bulunmuştur. Ayrıca,1999 yılında ÇHC'den ülkemize gerçekleşmesi beklenen en üst düzey ziyaretlerle ikili ilişkilerimizin daha ileri aşamaya ulaşacağı değerlendirilmektedir.

Yukarıda mülahazaların ışığında ülkemiz ile ÇHC arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin ÇHC makamlarında mevcut olduğu anlaşılan kaygıların giderilmesine bağlı bulunduğu şüphesizdir. Bu çerçevede,tarafımızdan aşağıda belirtilen hususlara özen gösterilmesine uygun olacaktır. Anılan Vakıf ve Derneklerce düzenlenecek toplantılara bakanlarımızın dahil kamu görevlilerimizin katılmamaları ve kutlama mesajları göndermemeleri. Söz konusu toplantılarda Doğu Türkistan bayrağı asılmaması ve ÇHC'ni rencide eden pankartlar kullanılmaması. Çin misyonları önünde Çin bayrağının yakılmasının ve Çin'i rencide edici pankartların kullanılmasının engellenmesi.

Yukarıda belirtilen hususlara uyulması hususunda bilgilerini ve gereğini rica ederim.

MESUT YILMAZ
Başbakan

Dağıtım Gereği
Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yrd.na
Milli savunma Bak.Başbakan Yrd.na
Devlet Bakanlıklarına
(Bağlı ve ilgili Kuruluşlara Devlet Bakanlıklarınca)
BakanlıklaraYükseköğretim Kurulu Başkanlığına
Milli Güvenlik Kurulu Sekreterliğine
Başbakanlık Bağlı ve ilgili kuruluşlarına
Başbakanlık Merkez teşkilatlarına

B İ L G İ
Cumhurbaşkanlığı Gn.Sekr.ne
T.B.M.M. Genel Sekteterliğine

  • 816 defa okundu.