Asia News
Türkçeye Çeviren :Abdullah ÇELEBİ

Han Çinlisi 51 Avukat ve Profesörden oluşan grup devlet güvenliğini tehlikeye atmak suçu ile 23 Temmuz’da 15 yıl hapis cezası verilen gazeteci Halide Niyazi’ye verilen ceza ile ilgili endişelerini dile getirdikleri bir mektup yayınladılar. Çinli İnsan Hakları savunucuları tarafından internet aracılığyla dağıtılan mektubumuzun tamamı Çinin her tarafına ulaşmıştır. Sincan ( Doğu Türkistan ) ’lı Gazeteci Halide Niyazi’nin ifade özgürlüğü hakkına saygıydı. Urumçi mahkemesi tarafından 51 yaşındaki Uygur gazetecisi Halide Niyazi’ye ‘Devlet sırlarını sızdırmak’ suçundan 15 yıl hapis cezası verildiğini öğrenmiş bulunmaktayız. Tacheng’de doğan Niyazi Pekin’de bulunan Çin Minzu Üniversitesini bitirmiş ve Yasal Sincan dergisinin baş yayın müdürü olarak çalışmıştır. Uighurbiz.net adlı internet sitesinin editörlüğünü yapan Niyazi aynı zamanda sitenin forum yöneticiliğini de yapmış ve uzun süre burada Çince makaleler yazmıştır. Niyazi sistemli araştırmaları ve kişisel deneyimlerini Uygur toplumunu etkileyen sorunlar konusunda birleştirmiştir. Haftalık Asya raporuna göre, Niyazi Guangdong eyaletinde ortaya çıkan olayları ve bunların daha sonra 5 Temmuz günü sebep olacağı büyük olayları önceden dikkatli bir şekilde takip etmiş, bu konuda üst düzey hükümet yetkililerini uyarmak için 4 Temmuz günü akşam saat sekizde onlarla irtibata geçerek ertesi sabah saat onda Sincan-Uygur Özerk bölgesi üst düzey yetkilileri ile bir araya geldi. Ancak, yetkililer onun tavsiyelerine uymadılar. Niyazi, uygulanan ayrımcılık politikaları, 2 dilli eğitim çalışmaları ve Uygurları diğer eyaletlere Endüstriyel işçi olarak gönderme çabasında olan hükümetin bu olaylara sebep olduğuna inanmaktadır. 3 Eylülde meydana gelen olaylarla ilgili yazdığı makale yayımlandıktan hemen sonra kendisi ile yapılan röportajlarda Niyazi fikirlerini dile getirmiştir. Onun makaleleri Uygurların oldukça zengin doğal kaynakların üzerinde oturmalarına rağmen bundan hiç bir ekonomik fayda  sağlayamadıkları ve gittikçe yok saydıklarına dikkat çekmektedir. Ayrıca son 20 yılda Sincan ( Doğu Türkistan )Hükümeti tarafından terörle mücadele bahanesiyle sıkı kontrol noktaları oluştu. Uygur toplumunun öfkesi tahrik edilerek etnik çatışma ve ayrımcılığa maruz bırakılmıştır. Niyazi; Uzun süredir Çin’de yaşayan etnik halkların problemleri ve madeni hakları için endişelenip bu konularda mücadele veren bağımsızlık aşığı bir aydınını. Onun sayesinde Han ve Uygur toplumu arasındaki siyaset, kültür ve rejime saygı hususlarında sempati gelişmiştir. Bu tür entelektüel yaklaşımlar etnik gruplar arasındaki iletişim ve uzlaşma için çok önemlidir. Niyazi aleyhindeki asılsız suçlamalar onun oldukça ağır bir ceza almasına sebep olarak etnik gerginliklerin armasına neden olmuştur. Bu olay sonucunda Han ve Uygurlar da dahil olmak üzere tüm Çin vatandaşları olumsuz etkilenmiştir. Ayrıca bir çok Uygur gazeteci ve web sitesi yöneticisine görüşlerini ifade ettikleri için tutuklanmışlardır. Bu haberler bizleri oldukça fazla rahatsız etmiştir. Biz etnik kökenini, geçmişi ne olursa olsun herkesin fikir be görüşünün eşit saygıyı hak ettiğine inanmaktayız. Biz Niyazi ve diğerlerine uygulanan cezanın Çin hükümetince de imzalanan Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi ne aykırı olarak İfade özgürlüğünün çiğnenmesi anlamına geldiğine inanmaktayız. İlgili makamları cesurca adım atacaklarını böylece insan özgürlüğü ve onurunun korunacağını ümit ediyoruz. Bu durum etnik tansiyonun düşünülerek toplumsal barışın sağlam temellere oturtulmasını sağlayacaktır.

  • 976 defa okundu.